نقش ورزش در کنترل دیابت نوع ۱ و ۲

نقش ورزش در کنترل دیابت نوع ۱ و ۲ : همانطور که می دانید ورزش متناسب با شرایط فیزیکی فرد مبتلا به دیابت ، در کنار تغذیه مناسب و مصرف منظم دارو (قرص یا انسولین) سبب کنترل قند خون شما خواهد شد. یک فرد دیابتی باید با فراگیری آموزش لازم و به کمک کنترل روزانه قند خون و ادرار، بین فعالیت بدنی، غذا و داروی خود تعادل مناسب ایجاد کند تا نه تنها از افزایش قند خون خود جلوگیری کند بلکه مانع هیپوگلیسمی یا افت قند خون نیز شود.

مطالعات بر روی جامعه ای از بیماران دیابتی نشان می دهند که در ورزش های درازمدت حساسیت سلول ها به انسولین به تدریج افزایش می‎یابد. این امر در بهبود وضعیت دیابت بخصوص در افراد غیروابسته به انسولین بسیار با اهمیت است. ورزش اگر در شرایط مناسب صورت گیرد یعنی بیمار قندخون نسبتاً کنترل شده داشته باشد، غلظت گلوکز پلاسما را ثابت نگه می‎دارد. علت این پدیده توازن بین برداشت گلوکز توسط عضلات و تولید متقابل گلوکز در کبد است.

این مقاله را از دست ندهید : بهترین ورزش ها برای پیشگیری و درمان انواع گردن درد

 

نقش-ورزش-در-کنترل-دیابت-نوع-1-و-2

دیابت نوع ۱ و نوع ۲ :

بیماران دیابتی نوع ۱ بدون عارضه و با یک کنترل مناسب می توانند در همه گونه فعالیتهای ورزشی اعم از تفریحی و حرفه ای شرکت نمایند. ولی برخی محدودیتها برای بیمارانی که به عوارض مزمن بیماری مبتلا هستند وجود دارد. یکسری معاینات کامل قبل از ورزش برای یافتن این عوارض لازم است. با این حال همه بیماران دیابتی باید برای شرکت در فعالیت ورزشی تشویق شوند. برای پیشگیری از عوارض حاد ورزش در بیماران دیابتی از قبیل هیپوگلیسمی یا هیپرگلیسمی، بیماران دیابتی نیاز به تعدیل وضعیت تغذیه ای و میزان انسولین دریافتی دارند. بسته به نوع و خصوصیات ورزش، عوامل محیطی و سطح قند خون قبل از ورزش، ورزش کار دیابتی نیاز به دریافت مقداری کربوهیدرات قبل، در طی و بعد از ورزش دارد. همچنین اگر ورزش بیش از ۳۰ دقیقه طول می کشد، انسولین تجویز شده باید به میزان ۱۴ تا ۵۰ درصد کاهش یابد.

از طرفی اگر در حالی که قند خون بیشتر از ۳۰۰-۲۵۰ میلی گرم در دسی لیتر است، ورزش شروع شود، هیپوگلیسمی و کتوز در اثر کمبود انسولین رخ می دهد، در این حالت ورزش باید متوقف شود.

همانند بیماران دیابتی نوع ۱ ، اهمیت فعالیت بدنی در بیماران دیابتی نوع دوم به حدی ثابت شده است که بسیاری از بیماران همراه با کنترل رژیم غذایی ،ورزش منظم را به عنوان یک روش درمانی مناسب قلمداد نموده اند و تاثیرات شگرف فعالیت بدنی بر بهبود علایم هر دو نوع دیابت را تدریجا و به صورت محسوس ، تجربه کرده اند.

هر ورزشکار بسته به توصیه های علمی پزشک خود و با کمک وی باید به تعدیل وضعیت تغذیه ای و انسولین دریافتی متناسب با تداخل ورزش با میزان قند خون بپردازد. این هدف ممکن است با آزمون و خطای مکرر همراه باشد.

بهتر است بدانید : تمرینات مفید و مضر برای دیسک کمر 

 

دیابت-نوع-1-و-نوع-2

 

مکانیزم اثر ورزش بر بهبود علائم دیابت :

ورزش ،گلوکز و گلیکوژن را در داخل ماهیچه‎های بدن می‎سوزاند ( این پدیده در صورتی رخ می‎دهد که دیابت کنترل شده باشد).

حین و بعد از ورزش ، قندخون وارد ماهیچه‎ها می‎گردد و سطح گلوکز و گلیکوژن را به حد طبیعی می‎رساند.

وجود برنامه‎های منظم ورزشی در افراد دیابتی عملکرد انسولین را تنظیم میکند. ورزش بیماران دیابتی باید بصورت تمرینهای هوارسان (آیروبیک) باشد. تمرینهای هوا رسان به فعالیتهایی گفته می‎شود که با مصرف زیاد اکسیژن توأم باشند.

این نوع تمرینها دستگاههایی را که برای سلولهای بدن اکسیژن تهیه می‎کنند، فعال می‎سازند. به دنبال انجام تمرینهای هوازی ، تغییرات سودمند و مفیدی در ریه‎ها ، قلب و رگهای خونی پدید می‎آید. با انجام تمرینات هوارسان ، بدن هوای بیشتری را به داخل ریه‎ها منتقل می‎کند. به طور معمول تمرینهای هوارسان به فعالیتهای استقامتی گفته می‎شود که به سرعت زیاد نیاز ندارد.

بهترین تمرین های هوازی برای بیماران دیابتی ، دویدن در مسافتهای طولانی و با آهنگ آرام است.تمرینهای دیگر شامل اسکی ، صحرانوردی ، شنا ، دویدن آرام ، دوچرخه‎سواری پیاده روی و …هستند. ورزش ها و تمریناتی که با وارد آوردن فشار بر موضع خاصی از بدن و یا کشش های شدید همراه نباشد و در عین حال با افزایش بازده قلبی همراه باشد.

این مقاله را از دست ندهید : ورزش،راه حل اختلال خواب

 

مکانیزم-اثر-ورزش-بر-بهبود-علائم-دیابت

 

فواید برنامه منظم ورزشی برای افراد دیابتی:

۱. کنترل بیماری دیابت

در ورزشهای درازمدت مشاهده شده است که حساسیت سلولها به انسولین افزایش می‎یابد. این امر در بهبود وضعیت دیابت بخصوص در افراد غیروابسته به انسولین بسیار با اهمیت است. ورزش اگر در شرایط مناسب صورت گیرد یعنی بیماری قندخون نسبتاً کنترل شده داشته باشد، غلظت گلوکز پلاسما را ثابت نگه می‎دارد. علت این پدیده توازن بین برداشت گلوکز توسط عضلات و تولید متقابل گلوکز در کبد است.

خواندن این مقاله به سلامت شما کمک خواهد کرد : چگونه با وجود زانو درد ورزش کنیم؟

۲.تحمل تنشهای عصبی

ورزش وسیله موثری برای مبارزه با تنش (استرس) های عصبی است. هنگام ورزش موادی به نام آندورفین در خون ترشح می‎گردند که موجب تسکین درد و آرامش روانی می‎شوند.

۳.آمادگی عضلانی

ورزش مناسب، تناسب عضلات را بالا می‎برد. تحقیقات نشان داده است که انقباضات عضلانی و عمل انسولین هر دو با هم مصرف گلوکز در طول ورزش را زیاد می‎کنند.

۴.کاهش نیاز به داروهای خوراکی و انسولین

همراه با کنترل مطلوب قندخون و انجام تمرینات ورزشی مرتب، مصرف قرصهای خوراکی در برخی افراد دیابتی غیروابسته به انسولین کم می‎شود و در بیماران دیابتی دریافت کننده انسولین نیز به علت وضعیت مطلوب متابولیک، میزان انسولین تزریقی کاهش می‎یابد. مطالعات نشان داده است که در ماههای اولیه شروع برنامه های ورزشی، انسولین تزریقی گاهی تا ۲۰% یا حتی بیشتر کاهش می‎یابد.

۵. اعتماد به نفس بیشتر

به نظر می‎رسد احساسات افراد دیابتی تا حدی نیز به حفظ قند خون در سطح طبیعی وابسته باشد. بیشتر افراد دیابتی احتمالاً ناراحتی و از دست دادن کنترل احساسات را همزمان با سطح قندخون بسیار بالا یا بسیار پایین تجربه کرده‎اند. هنگامی که غلظت قندخون در حد طبیعی است، احساسات در این افراد تا حد زیادی بهبود می‎یابد. احساس بهبودی با فعالیتهای ورزشی مداوم و ورود این برنامه در زندگی افراد پدید خواهد آمد.

۶. کنترل وزن و کاهش وزن

یک برنامه صحیح کنترل قندخون در افراد دیابتی غیروابسته به انسولین به کاهش وزن آنها کمک می‎کند. کاهش وزن ناشی از ورزش، باعث کاهش بافت چربی می‎گردد، بنابراین مقاومت به انسولین در سلولها کاهش می‎یابد و به این ترتیب مصرف داروهای خوراکی پایین‎آورنده قند خون کم می‎شود. با انجام ورزشهای برنامه ریزی شده ، بافت چربی کاهش یافته و توده عضلانی افزایش می‎یابد.

این مقاله را از دست ندهید : بهترین برنامه ی ورزشی برای لاغری سریع و اصولی چیست ؟

 

کاهش وزن

آثار ورزش در افراد دیابتی وابسته به انسولین:

 

ورزش های منظم برای افراد دیابتی وابسته به انسولین بسیار سودمند است. زیرا باعث بهبود غلظت قندخون ناشتا و هموگلوبین گلیکوزیله (A1C) می شود.
در افراد دیابتی وابسته به انسولین ، تغییرات غلظت قندخون در طول ورزش بستگی زیادی به سطح انسولین خون دارد. سطح انسولین خون نیز به میزان انسولین تجویزشده و مقدار جذب انسولین در هر اندام وابسته است.
بهترین زمان پیشنهاد شده برای ورزش در دیابتی های وابسته به انسولین، بعد از میان وعده‎های بعدازظهر و قبل از شام است.

آثار ورزش در افراد دیابتی غیروابسته به انسولین:

در افراد دیابتی غیروابسته به انسولین ، ورزش عامل اصلی کنترل قندخون است. عامل بعدی مصرف صحیح مواد غذایی است. مطالعات اخیر نشان داده است که اجرای برنامه ورزشی منظم ، ارزش بالایی در کنترل غلظت قندخون این افراد دارد.
پژوهش ها نشان می‎دهد که افزایش فعالیت بدنی، در پیشگیری از پیدایش دیابت نوع ۲ ( غیر وابسته به انسولین) مؤثر است. این موضوع به ویژه در افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند، اهمیت بسیاری دارد. این افراد شامل افراد چاق ، فرزندان افراد مبتلا به دیابت و افراد با فشارخون بالا می‎باشند.
فعالیت ورزشی در مبتلایان به دیابت نوع ۲ باعث افزایش حساسیت سلول ها نسبت به انسولین می‎شود اما برای رسیدن به پاسخ درمانی مناسب، باید با رعایت رژیم غذایی صحیح همراه گردد.

حتما بخوانید : ورزش راه نجات از کبد چرب

 

نقش ورزش در کنترل دیابت نوع 1 و 2 (2)

 

تاثیر تمرینات هوازی بر دیابت

تمرینات هوازی جسمی موجب مصرف لیپید ها و کربوهیدراتهای مازاد بدن می شود و در نتیجه باعث تسریع جریان خون، افزایش فشار خون، جلوگیری از تسلب شراین، بهبود فعالیت ماهیچه های بدن به خصوص ماهیچه قلب، ترشح هورمون های لازم برای بدن تنظیم ترشح تمامی هورمون ها، افزایش و بهبود فعالیت ذهنی، آرامش روحی و فکری و … می گردد.

ورزش های هوازی، ورزش هایی هستند که طی آن، تعداد زیادی از عضلات به کار گرفته شده و سبب افزایش ضربان قلب شما می شوند. در ورزش های هوازی تنفس شما عمیق تر خواهد بود. انجام ورزش های هوازی به مدت ۳۰ دقیقه و حداقل ۴ تا ۵ روز در هفته برای شما بسیار سودمند خواهد بود. شما می توانید این ۳۰ دقیقه را به دفعات تقسیم کنید، به عنوان مثال ۱۰ دقیقه پیاده روی بعد از صرف سه وعده اصلی غذایی.

اگر برای مدت زیادی ورزش نکرده اید قبل از هر چیز از پزشک خود در مورد افزایش فعالیت بدنی سئوال کنید. قبل از ورزش به مدت ۵ دقیقه بدن خون را گرم، و پس از ورزش بدن خود را سرد کنید. می توانید ورزش را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه در روز شروع کرده، رفته رفته مدت آن را افزایش دهید تا بتوانید ۱۵۰ تا ۲۰۰ دقیقه در هفته ورزش کنید.
تمرینات ورزشی هوازی یکی از مهمترین فاکتورهای بازدارنده بروز بیماری دیابت است.

بهتر است بخوانید : ورزش،مسکن درد قاعدگی

 

تاثیر-تمرینات-هوازی-بر-دیابت

 

ورزش های هوازی مانند:

قدم زدن یا به آهستگی دویدن

شنا یا نرمش در آب

دوچرخه سواری

رقصیدن

ورزش هایی مانند والیبال، بسکتبال، تنیس و …

شرکت در کلاس های ایروبیک

نمونهای از برنامهیک نوع ورزش هوارسان مانند پیاده روی

هفتهمدت زمان هر جلسهتعداد جلسات در هفته
اول۱۰ دقیقه۵ ـ ۳ بار
دوم۱۵ دقیقه۵ ـ ۳ بار
سوم۲۰دقیقه۵ ـ ۳ بار
چهارم۲۵ دقیقه۵ ـ ۳ بار
پنجم۳۰ دقیقه۵ ـ ۳ بار
ششم۳۵ دقیقه۵ ـ ۳ بار
هفتم۴۰ دقیقه۵ ـ ۳ بار
هشتم۴۵ دقیقه۵ ـ ۳ بار
نهم به بعداین برنامه تکرار می‎شود۵ ـ ۳ بار

تاثیر تمرینات هوازی بر دیابت (1)

تاثیر تمرینات قدرتی بر دیابت

انجام تمرین های قدرتی با وزنه های دستی و نوارهای ارتجاعی و یا دیگر وسایل ورزشی قدرتی به میزان سه بار در هفته، در بازسازی و تقویت عضلات شما بسیار مفید است. وقتی توده عضلانی شما بیشتر می شود و چربی بدن شما کاهش می یابد، حتی در زمان‌های بین ورزش نیز کالری بیشتری می‌سوزانید ، زیرا بافت عضلانی کالری ای بیشتری نسبت به بافت چربی مصرف می کند. . ورزش های قدرتی سبب می شود کارهای روزانه را بهتر انجام دهید، همچنین تقویت بافت عضلانی و کاهش بافت چربی، حساسیت به هورمون انسولین را در بدن افزایش می دهد و لذا در بهبود روند بیماری دیابت موثر می باشند. . همچنین به تعادل و سلامت استخوان های شما نیز کمک می کند.

البته به یاد داشته باشید که در مورد انجام ورزش های قدرتی با پزشک تان و نیز با مربی کارشناس ورزشی مشورت کنید و با احتیاط و به آرامی به انجام تمرینات قدرتی بپردازید.

این مقاله را ازدست ندهید : با این ۱۱ ورزش به سرعت چاق شوید!

 

تاثیر-تمرینات-قدرتی-بر-دیابت

 

آیا این بیماران ممنوعیت ورزشی هم دارند؟

بله، یکی اینکه افرادی که قند خون ۲۵۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا بیشتر دارند تا زمان اصلاح قند خون نباید ورزش کنند و دیگر اینکه در افراد مبتلا به دیابت که در عروق شبکیه چشم خود اختلال دارند، ورزش‌هایی که فشار داخل چشم را بالا می‌برند و در واقع با زور زدن شدید مثل وزنه‌برداری همراه هستند، از آنجایی که ممکن است سبب خونریزی شود، ممنوع است و در واقع پیاده‌روی و شنا ورزشهای پیشنهادی در این افراد هستند.

چه زمانی برای ورزش کردن مناسب است؟

همیشه از پزشک خود در مورد زمان ورزش سئوال کنید. پزشک بر اساس برنامه روزانه شما، رژیم غذایی‌تان و داروهای دیابت شما بهترین زمان ورزش را مشخص خواهد کرد. معمولاً برای افراد دیابتی ۱ تا ۳ ساعت پس از صرف غذا، مناسب‌ترین وقت برای ورزش است. همیشه قبل از شروع ورزش، قند خونتان را اندازه بگیرید. وقتی قند خون ناشتای شما بالای ۲۵۰ است یا قند خون بالای ۳۰۰ دارید یا مقدار زیادی کتون در ادرار خود دفع می‌کنید، زمان مناسبی برای ورزش نیست و اگر ورزش کنید قند خون شما بالا خواهد رفت.

این مطلب را از دست ندهید: بهترین ساعت برای تمرینات بدنسازی

 

چه-زمانی-برای-ورزش-کردن-مناسب-است؟

 

ملاحظات کاربردی برای بیماران دیابتی:

۱- معمولا در جریان ورزش و فعالیت افراد دیابتی به علت آسیب در سیستم تنظیم حرارتی بیشتر در خطر گرمازدگی قرار دارند و از این جهت باید وقت بیشتری انجام شود.

۲- افراد مبتلا به دیابت تقریبا ۳ برابر نسبت به افراد سالم در معرض خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی هستند. بنابراین چنانچه تمرینات شدیدی برای این افراد در نظر گرفته می شود لازم است ابتدا ارزیابی دقیقی از بیماریهای قلبی عروقی این افراد بعمل آید.

پیشنهاد می شود از بیماران دیابتی که بالای ۳۰ سال سن دارند یا برای مدت ۲۰ سال دچار دیابت هستند نوار قلبی گرفته می شود. از بیمارن دیابتی بالای ۴۵ سال سن باید تست ورزش گرفته شود.

۳-افراد دیابتی معمولا دچار درجه ای از نوروپاتی ( از دست دادن بعضی از حس ها) در اندام تحتانی و پاها هستند به همین دلیل برای جلوگیری از آسیب به پا باید مراقبتهای ویژه ای در نظر گرفته شود.

به خاطر داشته باشید که زخم ها و سایر جراحات روی پا به علت مراجعه بیش از نیمی از بیماران دیابتی به بیمارستان می باشد.

۴- هنگام ورزش از کفش و جوراب مناسب استفاده کنید. بعد از ورزش پاهای خود را از نظر بریدگی، تاول، زخم یا تورم بررسی کنید و در صورت مشکل با پزشک خود تماس بگیرید.

۵-یک وعده کربوهیدرات سریع الاثر (مانند آب نبات) همراه داشته باشید تا در صورت افت قند خون از آن استفاده کنید.

۶-آگاهی از اینکه انسولین را در عضلاتی که در تمرین ورزشی بیشتر مورد استفاده قرار می‎گیرند، نباید تزریق کرد چرا که این مسأله عامل عمده‎ای در بروز افت قندخون است.

این مقاله را از دست ندهید : نشانه های بروز پرفشاری خون + روش های درمانی آن

 

ملاحظات-کاربردی-برای-بیماران-دیابتی

 

دیابت و فعالیتهای ورزشی:

 

– در جریان فعالیتهای ورزشی افراد معمولا عرق می کنند. در افراد دیابتی شروع حمله های هیپوگلیسمی نیز می تواند همراه با عرق کردن باشد و ممکن است تشخیص و تفاوت بین پاسخ طبیعی بدن به ورزش و یا علائم حمله در افراد دیابتی مشکل باشد.

– افراد دیابتی باید اکیدا از فعالیتهای ورزشی که حیاتشان را به جهت از دست دادن هوشیاری به خطر می اندازد و یا ورزشهایی که امکان دریافت گلوکز در آن ورزشها مقدور نیست اجتناب کنند مانند ( کوهنوردی، موتور سواری، قایقرانی تک نفره ).

– دیگر فعالیتهای ورزشی که به طور بالقوه خطرزا هستند باید با احتیاط قابل توجهی انجام شود به طوری که حتما فردی از اقوام یا دوستان نزدیک که با واکنشهای یک فرد دیابتی آشنا هستند در کنار او باشند و در مواقع لازم مراقبتهایی را انجام دهند.

 

دیابت-و-فعالیتهای-ورزشی

 

دیدگاه‌ها ۰

*
*